ĐOÀN ĐBQH TỈNH GIÁM SÁT CÔNG TÁC BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HÓA ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ

Chiều ngày 14/7/2026, Đoàn giám sát của Đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Quảng Ngãi do bà Hà Thị Anh Thư - Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách làm Trưởng đoàn, đã có buổi giám sát tại xã Đăk Pxi về “Công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh”.

Tham gia cùng Đoàn giám sát có đại diện lãnh đạo UBMTTQVN tỉnh và các sở, ngành liên quan. Về phía địa phương có Thường trực Đảng ủy, HĐND, Ban Thường trực UBMTTQVN xã; lãnh đạo UBND, các phòng ban chuyên môn cùng các nghệ nhân ưu tú, già làng và người có uy tín trên địa bàn xã Đăk Pxi.

Báo cáo tóm tắt với Đoàn giám sát, lãnh đạo UBND xã Đăk Pxi cho biết, là địa bàn miền núi với 10 thôn (trong đó có 6 thôn đặc biệt khó khăn), toàn xã hiện có hơn 11.200 nhân khẩu, với đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 93% dân số (đông nhất là dân tộc Xơ Đăng). Dù đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn, nhưng bà con nhân dân Đăk Pxi đến nay vẫn gìn giữ vẹn nguyên nhiều nét văn hóa đặc sắc như: Không gian văn hóa cồng chiêng, múa xoang; các lễ hội truyền thống (mừng lúa mới, giọt nước); hệ thống Nhà Rông và các nghề thủ công truyền thống dệt thổ cẩm, đan lát.

Trong giai đoạn từ tháng 7/2025 đến tháng 6/2026, công tác văn hóa tại Đăk Pxi đạt được nhiều kết quả tích cực. Toàn xã hiện duy trì 14 nhà Rông văn hóa, trong đó đã kịp thời sửa chữa, chống xuống cấp cho 4 nhà Rông từ nguồn ngân sách lồng ghép và ngày công của Nhân dân. Xã có 02 Nghệ nhân ưu tú (ông A Thăk và ông A Ling tại thôn Pa Cheng) đang hoạt động tích cực trong trình diễn và chế tác nhạc cụ. Bên cạnh đó, việc đưa cồng chiêng, múa xoang vào hoạt động ngoại khóa trường học được triển khai hiệu quả.

Tại phần thảo luận, các thành viên Đoàn giám sát cùng lãnh đạo các sở chuyên ngành đã chia sẻ với những khó khăn đặc thù của địa phương. Đặc biệt, từ khi triển khai mô hình chính quyền hai cấp đến nay, địa phương chưa được bố trí nguồn kinh phí riêng cho công tác bảo tồn văn hóa; việc huy động xã hội hóa gặp nhiều trở ngại do tỷ lệ hộ nghèo còn cao. Đáng chú ý, toàn bộ 14 nhà Rông văn hóa hiện nay vẫn chưa được trang bị hệ thống âm thanh đáp ứng nhu cầu tuyên truyền và tiến trình chuyển đổi số. Công tác dạy chữ dân tộc, số hóa tư liệu văn hóa chưa thể triển khai. Bên cạnh đó, các điểm du lịch dự kiến tại Thác Đăk Pe và Làng Đăk Ptrang vẫn dừng lại ở mức khảo sát, chưa thu hút được đầu tư về hạ tầng, cơ sở vật chất nên chưa tạo được sinh kế ổn định cho người dân.

Từ thực tế này, địa phương kiến nghị Đoàn ĐBQH tỉnh có ý kiến với các cấp có thẩm quyền hỗ trợ, kêu gọi thu hút đầu tư phát triển văn hóa gắn với bảo tồn và du lịch cộng đồng; qua đó phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của địa phương nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân.

Phát biểu kết luận sơ bộ tại buổi làm việc, bà Hà Thị Anh Thư - Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh, Trưởng đoàn giám sát ghi nhận và biểu dương những nỗ lực vượt khó của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Đăk Pxi trong việc gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, đặc biệt là vai trò "giữ lửa" của các nghệ nhân ưu tú và người có uy tín.

Đối với các vướng mắc và kiến nghị của địa phương, Đoàn giám sát ghi nhận để tổng hợp, chuyển đến các cơ quan chức năng xem xét, giải quyết. Đồng thời, đoàn giám sát đề nghị trong thời gian tới, xã Đăk Pxi cần tiếp tục chú trọng tính bền vững thông qua việc hình thành, duy trì hoạt động của các câu lạc bộ, các đội cồng chiêng, múa xoang, lễ hội; chủ động phối hợp với các ngành dọc để tìm giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng du lịch, quyết tâm biến những tài nguyên văn hóa đặc sắc thành nguồn sinh kế lâu dài cho đồng bào.

Thay mặt lãnh đạo địa phương, bà Phạm Thị Thương - Bí thư Đảng ủy xã đã phát biểu cảm ơn sự quan tâm của Đoàn giám sát. Định hướng từ buổi làm việc sẽ giúp địa phương có tầm nhìn sát thực tế hơn. Đảng ủy, UBND xã sẽ nghiêm túc tiếp thu các ý kiến đóng góp để bổ sung, hoàn thiện giải pháp quản lý, nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn văn hóa trên địa bàn.

Nằm trong chương trình làm việc, nhân kỷ niệm 69 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), Đoàn giám sát đã trao tặng quà của tỉnh cho 5 gia đình chính sách và 5 suất quà cho các nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu trên địa bàn xã.

Ngay sau buổi làm việc tại hội trường, Đoàn đã đi khảo sát, nắm bắt tình hình thực tế tại thôn Kon Pao Kơ La. Tại đây, đoàn đã thăm hỏi, động viên và tặng 15 suất quà cho bà con nhân dân. Trò chuyện với dân làng, lãnh đạo Đoàn giám sát nhấn mạnh vai trò chủ thể của người dân trong việc giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống: "Trách nhiệm bảo tồn không ai khác ngoài chính người dân bản địa, trong đó già làng, người có uy tín đóng vai trò chủ đạo". Trưởng đoàn giám sát bày tỏ mong muốn các già làng, nghệ nhân tiếp tục tâm huyết truyền dạy các điệu cồng chiêng, múa xoang, nghề dệt, rèn và các nghi thức lễ hội cho thế hệ trẻ kế cận, quyết tâm không để bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc mình bị mai một theo thời gian.